ขอเสนอให้เร่งดำเนินการให้มีระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยแห่งชาติ (Thai Alert) ผ่านโทรศัพท์มือถือ หรือ Cell Broadcast

สถานการณ์
จากสถานการณ์ความรุนแรงที่เกิดเหตุกราดยิงขึ้นภายในบริเวณห้างสรรพสินค้าสยามพารากอน เมื่อช่วงเย็นวันที่ ๓ ตุลาคม ๒๕๖๖ ทำให้ประชาชนและพนักงานได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนหนึ่ง รวมถึงทรัพย์สินของเอกชนได้รับความเสียหาย ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและจิตใจของประชาชนในวงกว้าง จึงส่งผลให้ประชาชนจำนวนมากได้เรียกร้องผ่านสื่อสาธารณะให้รัฐบาลมีระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยผ่านโทรศัพท์มือถือ หรือ Cell Broadcast Service (CBS)
ระบบแจ้งเตือนภัยสาธารณภัย Cell Broadcast หรือ Cell Broadcast Service (CBS) เป็นการส่งข้อความเตือนภัยตรงจากเสาส่งสัญญาณสื่อสารในพื้นที่ ไปยังโทรศัพท์มือถือทุกเครื่องในบริเวณนั้น ครอบคลุมทั้งพื้นที่เกิดเหตุ ถูกกำหนดให้กลายเป็นมาตรฐานโลกที่จะช่วยสร้างความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ความพิเศษของระบบแจ้งเตือนภัยผ่านมือถือด้วยระบบ CBS สามารถส่งข้อความเตือนภัยไปยังมือถือหลายล้านเครื่องภายในไม่กี่วินาที ครอบคลุมพื้นที่เกิดเหตุโดยไม่ต้องรู้เบอร์โทรศัพท์ ต่างจากระบบส่งข้อความผ่านเอสเอ็มเอส (SMS)
ปัจจุบันหลายประเทศทั่วโลกมีการใช้ระบบเตือนภัยดังกล่าว เช่น ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นประเทศแรกๆที่ใช้ระบบ CBS เนื่องจากเผชิญกับภัยพิบัติทางธรรมชาติบ่อยครั้ง ไม่ว่าจะเป็นสึนามิ แผ่นดินไหว เมื่อประชาชนได้รับการแจ้งเตือนล่วงหน้า ทำให้สามารถรับมือได้อย่างทันท่วงทีและปลอดภัย หรือในประเทศเกาหลีใต้ ที่มีการแจ้งเตือนภัยครอบคลุมการแจ้งประชาชนที่กำลังอยู่ในพื้นที่ที่มีค่าฝุ่น PM 2.5 เกินมาตรฐาน ตลอดจนการแจ้งคนหาย เพื่อให้ชุมชนในพื้นที่ช่วยกันสอดส่อง และประเทศสหรัฐอเมริกา ศรีลังกา ฟิลิปปินส์ แคนาดา นิวซีแลนด์ เปรู ตุรกี ซาอุดีอาระเบีย ฝรั่งเศส อิตาลี เป็นต้น
ระบบแจ้งเตือนภัยสาธารณภัย Cell Broadcast Service หรือ CBS สามารถตั้งระดับการเตือนได้ 5 ระดับ ตามฟังก์ชั่นการใช้งาน โดยใช้ความร่วมมือกับฐานข้อมูลของภาครัฐ ประกอบด้วย
- การแจ้งเตือนระดับชาติ (National Alert) การแจ้งเตือนระดับสูงสุด ความสำคัญมากสุด และทุกคนในทุกพื้นที่เสาสัญญาณครอบคลุมจะทราบเหตุทันที
- การแจ้งเตือนเหตุฉุกเฉิน (Emergency Alert) การแจ้งเตือนภัยพิบัติต่าง ๆ เช่น ภัยสึนามิ แผ่นดินไหว น้ำท่วมฉับพลัน หรือ ภัยจากคนร้าย เป็นต้น
- การแจ้งเตือนคนหาย (Amber Alert) ระบบตั้งเตือนข้อมูลเมื่อมีเด็กหายหรือคนหาย รวมทั้งการลักพาตัว เพื่อให้ประชาชนทราบข่าว เฝ้าระวัง และช่วยเจ้าหน้าที่ภาครัฐสังเกตการณ์ รายงานผล ถ้าพบคนหายหรือคนร้าย
- ความปลอดภัยสาธารณะ (Public Safety) ระบบการแจ้งเตือนความปลอดภัยสาธารณะในพื้นที่ หรือการเฝ้าระวัง กรณีแจ้งคนที่อยู่อาศัย ชุมชน และผู้สัญจรผ่านพื้นที่นั้น
- การแจ้งเตือนทดสอบ (Test Alert) ระบบทดสอบการแจ้งเตือนตามวัตถุประสงค์เฉพาะกิจ
ต่าง ๆ โดยสามารถใช้งานเพื่อทดสอบก่อนขยายผลสู่การเฝ้าระวังและแจ้งเตือนในระดับต่าง ๆ ต่อไป
การดำเนินงาน
- เมื่อวันที่ ๕ ตุลาคม ๒๕๖๖ สภาองค์กรของผู้บริโภคได้ทำหนังสือเรียน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ขอเสนอให้เร่งดำเนินการให้มีระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยแห่งชาติ (Thai Alert) ผ่านโทรศัพท์มือถือ หรือ Cell Broadcast และขอให้กำหนดให้มีผู้รับผิดชอบในการแจ้งเตือนภัยตามระดับความรุนแรงของเหตุการณ์ที่ชัดเจน เพื่อการสั่งการที่มีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และเกิดประโยชน์สูงสุดกับสาธารณชน โดยเป็นผลสืบเนื่องจากเหตุความรุนแรงในห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่งบริเวณสยามสแควร์จนทำให้มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บ ซึ่งกระทรวงมหาดไทยเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบตามพระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. ๒๕๕๐ ผู้บัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ และมีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเป็นหน่วยงานกลางในการดำเนินการเกี่ยวกับการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยของประเทศ
- วันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๖ สภาองค์กรของผู้บริโภคได้ทำหนังสือเรียน ประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (ประธาน กสทช.) เรื่อง ขอให้เร่งดำเนินการสนับสนุนการจัดทำระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยแห่งชาติ (Thai Alert) ซึ่ง กสทช.มีอำนาจหน้าที่ตาม ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้คลื่นความถี่เพื่อสนับสนุนภารกิจป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และในกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉินและภัยพิบัติ (ลงวันที่ ๓๐ สิงหาคม ๒๕๖๐) และประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้คลื่นความถี่เพื่อสนับสนุนภารกิจป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และในกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉินและภัยพิบัติ (ฉบับที่ ๒) (ลงวันที่ ๑๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๔)
- วันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๖๗ สภาองค์กรของผู้บริโภคได้ทำหนังสือเรียน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ขอติดตามความคืบหน้าการดำเนินการให้มีระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยแห่งชาติ (Thai Alert) โดยสภาองค์กรของผู้บริโภคให้ข้อมูลว่า ได้ติดตามความก้าวหน้าในการดำเนินการทราบว่า กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้มีนโยบายกำหนดเรื่อง เซลล์ บรอดแคสต์ เป็นหนึ่งในนโยบายเร่งด่วนที่จะดำเนินการ ในปี ๒๕๖๗ และคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ได้ประสานงานกับผู้ให้บริการมือถือ ในการจัดทำระบบการแจ้งเตือนภัยผ่านโทรศัพท์มือถือ หรือ Cell Broadcast เพื่อรองรับการสั่งการการแจ้งเตือนภัยของผู้มีอำนาจที่เกี่ยวข้อง แต่สภาองค์กรของผู้บริโภคยังไม่ทราบถึงความคืบหน้าในการกำหนดผู้มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบการแจ้งเตือนภัยในแต่ละระดับความรุนแรงของเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้น
- วันที่ ๖ ธันวาคม ๒๕๖๗ สภาองค์กรของผู้บริโภคได้ทำหนังสือเรียน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ขอติดตามความคืบหน้าการจัดทำระบบแจ้งเตือนภัยผ่านสัญญาณโทรศัพท์มือถือ โดยได้ยกตัวอย่างเหตุการณ์สาธารณภัยในกรณีเหตุน้ำท่วมหรืออุทกภัย ในพื้นที่ภาคใต้คือ จังหวัดยะลา จังหวัดปัตตานี และจังหวัดนราธิวาส ที่เกิดความเสียหายอย่างมาก เนื่องจากไม่มีระบบเตือนภัยที่รวดเร็ว แม่นยำ
ข้อเสนอของสภาองค์กรของผู้บริโภค
ขอเสนอให้เร่งดำเนินการให้มีระบบแจ้งเตือนสาธารณภัยแห่งชาติ (Thai Alert) ผ่านโทรศัพท์มือถือ หรือ Cell Broadcast และขอให้กำหนดให้มีผู้รับผิดชอบในการแจ้งเตือนภัยตามระดับความรุนแรงของเหตุการณ์ที่ชัดเจน เพื่อการสั่งการที่มีประสิทธิภาพ รวดเร็ว และเกิดประโยชน์สูงสุดกับสาธารณชน โดยเป็นผลสืบเนื่องจากเหตุความรุนแรงในห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่งบริเวณสยามสแควร์จนทำให้มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บ ซึ่งกระทรวงมหาดไทยเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบตามพระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. ๒๕๕๐ ผู้บัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ และมีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเป็นหน่วยงานกลางในการดำเนินการเกี่ยวกับการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยของประเทศ
ความคืบหน้า
- เมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๖๗ กระทรวงมหาดไทยได้ตอบกลับ หนังสือของสภาองค์กรของผู้บริโภค ลงวันที่ ๒๙ เมษายน ๒๕๖๗ โดยให้ข้อมูลว่า กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยได้จัดทำ “โครงการพัฒนาระบบแจ้งเตือนภัยผ่านสัญญาณโทรศัพท์เคลื่อนที่” โดยได้รับความเห็นชอบจาก คณะกรรมการบริหารระบบการเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๒๕ สิงหาคม ๒๕๖๕ โดยให้กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเป็นหน่วยงานหลักในการใช้ระบบ Cell Broadcast แจ้งเตือนสาธารณภัย โดยได้รับการจัดสรรงบประมาณปี ๒๕๖๗ และผูกพันปีงบประมาณ ๒๕๖๘ โครงการดังกล่าวอยู่ระหว่างการกำหนดผู้มีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบการแจ้งเตือนภัยในแต่ละระดับความรุนแรงของเหตุการณ์ ตามมาตรา ๔ ของ พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. ๒๕๕๐ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจะหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และคาดว่าจะดำเนินการแจ้งเตือนภัยได้ภายในปี ๒๕๖๘
- วันที่ ๖ ธันวาคม ๒๕๖๗ สภาองค์กรของผู้บริโภคได้ทำหนังสือเรียน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ขอติดตามความคืบหน้าการจัดทำระบบแจ้งเตือนภัยผ่านสัญญาณโทรศัพท์มือถือ โดยได้ยกตัวอย่างเหตุการณ์สาธารณภัยในกรณีเหตุน้ำท่วมหรืออุทกภัย ในพื้นที่ภาคใต้คือ จังหวัดยะลา จังหวัดปัตตานี และจังหวัดนราธิวาส ที่เกิดความเสียหายอย่างมาก เนื่องจากไม่มีระบบเตือนภัยที่รวดเร็ว แม่นยำ
- วันที่ 23 เมษายน 2568 กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กรมประชาสัมพันธ์ กรุงเทพมหานคร ผู้ให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่คือ บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) แล บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT ร่วมแถลงข่าวความพร้อมทดสอบการแจ้งเตือนภัยผ่าน Cell Broadcast ในพื้นที่จริงนอกห้องปฏิบัติการ โดยจะแบ่งการทดสอบออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับเล็ก(พื้นที่อาคาร) ระดับกลาง (พื้นที่อำเภอ) และระดับใหญ่ (พื้นที่จังหวัด) กำหนดเวลาทดสอบในวันที่ 2 พฤษภาคม, วันที่ 7 พฤษภาคม และวันที่ 13 พฤษภาคม 2568 ตามลำดับ การทดสอบจะครอบคลุม 4 ภูมิภาค และกรุงเทพมหานคร โดยได้กำหนดแนวทางการปฏิบัติงาน (SOP) และมาตรฐานข้อความในการแจ้งเตือนภัยที่กระชับ ชัดเจน เข้าใจง่าย ประชาชนอ่านแล้วเข้าใจทันทีว่าเกิดอะไรขึ้น และจะต้องปฏิบัติตนอย่างไรให้ปลอดภัยจากสถานการณ์ภัย ซึ่งขณะนี้มีความพร้อมในการให้บริการแล้ว



