ในการประชุมคณะอนุกรรมการด้านอาหาร ยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพ ครั้งที่ 5/2568 โดยมีภก.ภาณุโชติ ทองยัง ประธานอนุกรรมการฯ เป็นประธานในที่ประชุม โดยมีการประชุมวางแผนการดำเนินงานขับเคลื่อน ข้อเสนอ และการติดตามการดำเนินงานที่สำคัญ ได้แก่
ประเด็นแรก การขับเคลื่อนหน่วยติดตามนโยบาย (Policy Watch Unit) เพื่อส่งเสริมการพัฒนาแกนนำที่มีศักยภาพในการแสดงความคิดเห็นเชิงนโยบาย และสร้างความเข้าใจต่อสถานการณ์การเจรจาการค้าระหว่างประเทศและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อผู้บริโภคและเกษตรกร ทั้งนี้ที่ประชุมมีความเห็นให้จัดเวทีสาธารณะในหัวข้อ “การเจรจา FTA ไทย-สหภาพยุโรป: ข้อห่วงใยและผลกระทบของภาคประชาสังคม” ในวันที่ 20 มิถุนายน 2568 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เครือข่ายภาคประชาสังคมได้ร่วมเรียนรู้และทำความเข้าใจข้อเสนอของสหภาพยุโรปที่นำเสนอต่อประเทศไทยภายใต้กรอบการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรีไทย-สหภาพยุโรป และเพื่อสะท้อนจุดยืนร่วมของภาคประชาสังคมต่อผู้แทนการเจรจาของทั้งสองฝ่าย ก่อนการเจรจารอบที่ 6 อีกทั้งยังเห็นควรให้ประสานเครือข่ายในประเด็นที่เกี่ยวข้องอื่น อาทิ แรงงาน เครือข่ายงดเหล้า
ประเด็นที่สอง การสร้างความร่วมมือกับคณะกรรมการอาหารและยาของโครงการเฝ้าระวังฉลากอาหารนำเข้า จากที่ได้ประสานกับหน่วยงานประจำจังหวัด และองค์กรสมาชิกเพื่อหาแนวร่วมขับเคลื่อน โดยมีทั้งสิ้น 9 องค์กร โดยจะมีการอบรมสร้างความรู้เกี่ยวกับกฎหมายฉลากอาหารและภาชนะบรรจุ พร้อมทั้งการดำเนินงานเก็บรวบรวมข้อมูล โดยจะใช้ระยะเวลา 2- 3 เดือน โดยที่ประชุมมีความเห็นว่าควรเชิญวิทยากรจากกองอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เนื่องจากมีความรู้ความเข้าใจในกระบวนการ ซึ่งต้องเน้นไปประเด็นฉลากอาหารนำเข้าและกระบวนการแจ้งเบาะแส โดยควรเน้นสร้างให้เป็นการตระหนักรู้ไม่ใช่กิจกรรมเชิงพานิชย์
ประเด็นที่สาม จากโครงการศึกษาดูงานของคณะกรรมาธิการฯ วุฒิสภา ร่วมกับเครือข่าย Thai-PAN และสภาองค์กรของผู้บริโภค เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2568 ได้ลงพื้นที่ณ ด่านศุลกากรเชียงของ จังหวัดเชียงราย เพื่อตรวจสอบผักปและผลไม้นำเข้า และมีการข่าววันที่ 28 พฤษภาคม 2568 โดยคณะอนุกรรมาธิการ สภาผู้บริโภค และ Thai-PAN เพื่อสะท้อนประเด็นด้านความปลอดภัยอาหารและการคุ้มครองผู้บริโภคจากสินค้านำเข้า โดยผลการตรวจสอบผักผลไม้นำเข้า ณ ด่านเชียงของ ซึ่งพบว่าร้อยละ 70 ของตัวอย่างมีสารเคมีตกค้างเกินมาตรฐาน
เสนอแนะนโยบาย 6 ประการ เพื่อยกระดับการกำกับดูแลสินค้าอาหารนำเข้า 1)เพิ่มงบประมาณและกำลังคนให้หน่วยงานที่รับผิดชอบ โดยเฉพาะของ อย. 2) สร้างระบบรับรองมาตรฐานห้องปฏิบัติการตามหลักสากล 3)พัฒนาระบบเฝ้าระวังและแจ้งเตือน โดยบูรณาการข้อมูลจากหลายภาคส่วน 4)กำหนดบทลงโทษที่ชัดเจนสำหรับผู้นำเข้าสินค้าที่ไม่ปลอดภัย 5)ตรวจสอบต้นทางการผลิต เช่น ฟาร์มผู้ผลิตผักผลไม้ก่อนนำเข้า 6)จัดตั้งระบบเรียกคืนสินค้าไม่ปลอดภัยอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ประเด็นที่สี่ การเฝ้าระวังความปลอดภัยทุเรียน เนื่องจากผู้บริโภคนิยมบริโภคทุเรียนซึ่งมีผลผลิตนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้านจำนวนมาก Thai-PAN จึงมีแผนสุ่มเก็บตัวอย่างทุเรียนที่จำหน่ายในท้องตลาด เพื่อตรวจวิเคราะห์สารเคมีตกค้าง กระทรวงเกษตรฯ อนุญาตให้นำเข้าทุเรียนเพื่อการแปรรูปเท่านั้น
ดังนั้นจะมีการเก็บตัวอย่างทั้งทุเรียนสดและผลิตภัณฑ์แปรรูป Thai-PAN มีงบประมาณเพียงพอสำหรับการตรวจสารพิษตกค้างในเบื้องต้น แต่ยังต้องการการสนับสนุนเพิ่มเติมสำหรับการตรวจสอบ โลหะหนักและสารเร่งสี Basic Yellow 2 (BY2) จึงประสงค์จะร่วมมือกับสภาองค์กรของผู้บริโภคและนิตยสารฉลาดซื้อในการสนับสนุนงบประมาณ ที่ประชุมเสนอให้กำหนดจุดประสงค์ชัดเจน โดยเน้นการสุ่มตรวจทุเรียนนำเข้าที่จำหน่ายในห้างร้านขนาดใหญ่ และเสนอให้เชิญสมาคมเกษตรกรทุเรียนเข้ามามีส่วนร่วม
