ในการประชุมคณะอนุกรรมการด้านการเงินและการธนาคาร ครั้งที่ 10/2568 โดยมี รศ.ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ ประธานอนุกรรมการฯ เป็นประธานในที่ประชุม โดยมีการประชุมวางแผนการดำเนินงานขับเคลื่อน ข้อเสนอ และการติดตามการดำเนินงานที่สำคัญ ดังนี้
ประเด็นแรก ผู้แทนสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ติดตามสถานการณ์แอปพลิเคชันเงินกู้ออนไลน์ โดยการจำแนกประเภทแอปพลิเคชันเงินกู้ ปัจจุบันสามารถแบ่งแอปพลิเคชันเงินกู้ที่พบในตลาดออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มที่ได้รับอนุญาตถูกต้องตามกฎหมาย เป็นผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) หรือสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) กลุ่มที่ไม่ได้รับอนุญาต (นอกระบบ) เป็นแอปพลิเคชันที่ลักลอบให้บริการสินเชื่อผิดกฎหมาย ซึ่งมีจำนวนมากและเป็นต้นตอของปัญหาหลักที่ส่งผลกระทบต่อผู้บริโภค การแก้ไขปัญหาดังกล่าวต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายหน่วยงาน ซึ่งแต่ละหน่วยงานมีบทบาทและความรับผิดชอบที่แตกต่างกัน
1) สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ETDA กำกับดูแลผู้ให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลตาม พ.ร.ฎ. มีข้อยกเว้นสำหรับบริการที่อยู่ภายใต้การกำกับของ ธปท. และ ก.ล.ต. ทำให้บทบาทหลักเป็นการออกมาตรการเชิงส่งเสริม เช่น การจัดทำคู่มือหรือแนวปฏิบัติ (Code of Conduct)
2) ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) หรือสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) กำกับดูแลผู้ให้บริการสินเชื่อที่ได้รับใบอนุญาตโดยตรง จำกัดเฉพาะผู้ให้บริการที่ได้รับใบอนุญาต
3) กสทช. กำกับดูแลอุปกรณ์สื่อสาร และกรณีที่มีการติดตั้งแอปพลิเคชันมาจากโรงงาน
4) ตำรวจ / กรมการปกครอง ดำเนินคดีเกี่ยวกับการทวงหนี้ผิดกฎหมาย และการเรียกเก็บดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด เป็นการดำเนินการภายหลังจากเกิดความเสียหายแล้ว
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์อยู่ระหว่างการจัดทำคู่มือแนวปฏิบัติสำหรับผู้ให้บริการตลาดแอปพลิเคชัน (Application Marketplace) เช่น Google และ Apple เพื่อสร้างมาตรฐานในการกำกับดูแลแอปพลิเคชันที่เผยแพร่บนแพลตฟอร์ม ปัจจุบันร่างคู่มือดังกล่าวอยู่ระหว่างการปรับปรุงฉบับสุดท้ายหลังจากรับฟังความเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และคาดว่าจะสามารถประกาศใช้ได้ภายในสิ้นปี พ.ศ. 2568 โดยคู่มือนี้จะมีสถานะเป็นแนวปฏิบัติที่ขอความร่วมมือในเบื้องต้น และหากยังพบปัญหาหรือไม่ได้รับความร่วมมือเท่าที่ควร อาจมีการพิจารณายกระดับเป็นมาตรการบังคับทางกฎหมายต่อไปในอนาคต
มติที่สำคัญเรื่องนี้ เสนอให้สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์จัดกระบวนการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างคู่มือฯ จากตัวแทนองค์กรผู้บริโภคโดยตรง เพื่อให้ได้ข้อมูลที่รอบด้านและสะท้อนปัญหาของผู้ที่ได้รับผลกระทบอย่างแท้จริง และการบูรณาการช่องทางการรับเรื่องร้องเรียนระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ศูนย์รับเรื่องร้องเรียนปัญหาออนไลน์ 1212 (ETDA), ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน 1213 (ธปท.) และสายด่วนสภาองค์กรของผู้บริโภค 1502 เพื่อให้การส่งต่อและแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังเสนอให้มีการจัดอบรมให้ความรู้แก่เครือข่ายองค์กรผู้บริโภคในพื้นที่ต่างๆ ด้วย และจัดทำมาตรการเชิงรุกเพิ่มเติม เช่น การตั้งรางวัลนำจับ หรือการจัดตั้งอาสาสมัครเพื่อช่วยตรวจสอบและรายงานแอปพลิเคชันที่ผิดกฎหมาย
