| Getting your Trinity Audio player ready... |
ในการประชุมคณะอนุกรรมการด้านอาหาร ยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพ ครั้งที่ 10/2568 โดยมี ภาณุโชติ ทองยัง ประธานอนุกรรมการฯ เป็นประธานในที่ประชุม โดยมีการประชุมวางแผนการดำเนินงานขับเคลื่อน ข้อเสนอ และการติดตามการดำเนินงานที่สำคัญ ดังนี้
การจัดทำข้อเสนอฉลากนมโค ข้อมูลสถานการณ์ปัญหาเริ่มต้น มาจากเนื้อหาในรายการ “Woody อเวนเจอร์” ตอนหนึ่ง ที่ได้เชิญเชฟชื่อดังและอินฟลูเอนเซอร์มาร่วมพูดคุยเกี่ยวกับนมโค โดยแขกรับเชิญมีการให้ข้อมูลว่า นมโคในประเทศไทยส่วนใหญ่ไม่ใช่นมโคแท้ 100% แต่เป็นนมผงที่นำมาผสมหรือแต่งเติมสารต่าง ๆ ซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจผิดและสร้างผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของอุตสาหกรรมโคนมไทย นำมาสู่การการยื่นหนังสือของสมาคมโคนมก้าวหน้า ต่อสภาผู้บริโภค ในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2568 เพื่อหารือเรื่องการแสดงข้อความ “น้ำนมโคสด” บนฉลากอาหารและให้มีการระบุส่วนประกอบอย่างชัดเจนขึ้น เพื่อให้ผู้บริโภคมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจเลือกซื้อบริโภคได้อย่างถูกต้องและรอบด้าน
ปัญหาหลักที่พบ
1. การแสดงชื่ออาหารที่ไม่ตรงกับแหล่งที่มาของอาหาร เช่น ผลิตภัณฑ์นมโคพร้อมดื่มบางชนิด ระบุข้อความว่า “ผลิตจากน้ำนมโคสด 100%” บนผลิตภัณฑ์นมที่ผ่านกรรมวิธีฆ่าเชื้อวิธียูเอชที (Ultra-High Temperature : UHT) แต่ในรายการส่วนประกอบ (Ingredients) กลับระบุข้อความเพียง “น้ำนมโค 100%” ทำให้ผู้บริโภคเกิดความสับสนว่าผลิตภัณฑ์นั้นเป็น “น้ำนมโคสด” หรือ “น้ำนมโค”
2. การแสดงรายการส่วนประกอบ (Ingredients) บนฉลากผลิตภัณฑ์ มีขนาดเล็กเกินไป ทำให้ผู้บริโภคอ่านข้อความบนฉลากได้ไม่ชัดเจน
3. การแสดงข้อความภาษาไทยและภาษาอังกฤษที่กำกวม/ไม่สอดคล้องกัน บนฉลากผลิตภัณฑ์ เช่น นมโค ที่ผ่านกรรมวิธีฆ่าเชื้อวิธีสเตอริไลส์ (Sterilization) หรือยูเอชที (Ultra-High Temperature : UHT) หลายยี่ห้อระบุหน้าบรรจุภัณฑ์ว่า “น้ำนมโค 100%” หรือ “นมโคแท้ 100%” แต่ในรายการส่วนประกอบกลับใช้ภาษาอังกฤษคำว่า “Fresh milk” ซึ่งในภาษาไทยมีความหมายเฉพาะเจาะจงถึง “น้ำนมโคสด” ที่ผ่านกรรมฆ่าเชื้อวิธีพาสเจอร์ไรส์เท่านั้น ทำให้ผู้บริโภคเกิดความสับสน
ข้อเสนอต่อเลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา กรณีฉลากผลิตภัณฑ์นมโคพร้อมดื่ม โดยมีเป้าหมายให้ปรับปรุงมาตรฐานฉลากผลิตภัณฑ์นมโคให้เข้าใจง่ายมากขึ้น เพื่อประโยชน์ของผู้บริโภคและเกษตรกร ดังนี้
ข้อเสนอที่ 1 สร้างความชัดเจนของคำนิยามและการใช้ข้อความบนฉลากของผลิตภัณฑ์นมโคพร้อมดื่ม
ขอให้บังคับใช้หลักเกณฑ์การแสดงฉลาก ให้เป็นไปตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 350) พ.ศ. 2556 เรื่อง นมโค อย่างเคร่งครัด โดยการแสดงข้อความ “รายการส่วนประกอบ (Ingredients)” ต้องระบุชัดเจนว่า ผลิตภัณฑน้ำนมโคสดหรือผลิตภัณฑ์น้ำนมโคดังกล่าว ผลิตมาจากน้ำนมโคดิบ ทั้งนี้ในกรณีแสดงชื่อภาษาอังกฤษต้องให้ตรงกับชื่อภาษาไทย เพื่อไม่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของอาหารไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ข้อเสนอที่ 2 ออกกฎหมายกำหนดขนาดการแสดงข้อความ “รายการส่วนประกอบ (Ingredients)”
ให้ชัดเจน และได้อ่านง่าย
เสนอให้มีการออกกฎหมายกำหนดให้พื้นที่แสดงข้อความ “รายการส่วนประกอบ (Ingredients)” บนฉลากโดยกำหนดให้มีพื้นที่แสดงไม่น้อยกว่า 20% ของพื้นที่ฉลากทั้งหมด โดยมีขนาดตัวอักษรต้องสอดคล้องกับพื้นที่ดังกล่าว เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถเห็นข้อมูลสำคัญได้อย่างชัดเจน และตัดสินใจซื้อได้อย่างถูกต้อง
ข้อเสนอที่ 3 สนับสนุนการใช้โลโก้ (Logo) สำหรับผลิตภัณฑ์จากน้ำนมโคดิบจากเกษตรกรไทย
สร้างการสื่อสารที่ช่วยให้ผู้บริโภคสามารถระบุและสนับสนุนผลิตภัณฑ์นมโคที่ผลิตจากน้ำนมโคดิบภายในประเทศได้อย่างง่ายดาย โดยเสนอให้มีการใช้ “โลโก้” (Logo) สำหรับติดบนบรรจุภัณฑ์เพื่อยืนยันว่าผลิตภัณฑ์นั้นผลิตจากน้ำนมโคดิบ ของเกษตรกรไทย 100% โดยไม่มีการผสมนมผง เพื่อลดความสับสน อีกทั้งเป็นการส่งเสริมคุณค่าและความน่าเชื่อถือเกษตรกรในประเทศไปพร้อมกัน
ข้อเสนอที่ 4 ควบคุมการโฆษณาอาหาร/ส่วนประกอบอาหาร ที่ทำให้ผู้บริโภคเกิดความเข้าใจผิดต่อผลิตภัณฑ์
ขอให้บังคับใช้ประกาศสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2564 อย่างเคร่งครัด และสุ่มตรวจฉลากผลิตภัณฑ์หรือสื่อโฆษณา โดยต้องไม่ใช้ข้อความที่ทำให้เข้าใจว่ามีวัตถุใด
ในอาหารหรือเป็นส่วนประกอบของอาหารซึ่งความจริงไม่มี หรือมีแต่ไม่เท่าที่ทำให้เข้าใจในโฆษณา
ข้อเสนอที่ 5 เห็นควรทบทวนประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 350) พ.ศ. 2556 เรื่องนมโคและหลักเกณฑ์/ข้อกำหนด แนวทางการแสดงฉลากของนมโคพร้อมดื่ม
ให้มีเนื้อหาที่ครอบคลุมการแสดงข้อความบนฉลากทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยมีเป้าหมายให้ปรับปรุงมาตรฐานฉลากผลิตภัณฑ์นมโคให้เข้าใจง่ายมากขึ้น
