ในการประชุมคณะอนุกรรมการด้านการศึกษา ครั้งที่ 1/2568 โดยมี อรรถพล อนันตวรสกุล ประธานอนุกรรมการฯ เป็นประธานในที่ประชุม โดยมีการประชุมวางแผนการดำเนินงานขับเคลื่อน ข้อเสนอ และการติดตามการดำเนินงานที่สำคัญ ดังนี้
ประเด็นแรก การจัดทำข้อเสนอเพื่อแก้ไขปัญหาการเก็บเงินบำรุงการศึกษา จากการสะท้อนปัญหาและข้อเสนอ ผ่านเวทีปีการศึกษานี้ ต้องไม่มีเด็กคนไหนไม่จบเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าเทอม ข้อเสนอแนะต่อกระทรวงศึกษาธิการและและคณะกรรมการส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ ในการทบทวนประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง การเก็บเงินบำรุงการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2554 เพื่อเสริมสร้างหลักประกันสิทธิผู้เรียน โดยมีประเด็นพิจารณา ซึ่งเป็นข้อเสนอที่ได้จากเวทีเสวนาสาธารณะภายใต้หัวข้อ “ปีการศึกษานี้ต้องไม่มีเด็กคนไหนไม่จบเพราะไม่มีเงินจ่ายค่าเทอม” ดังนี้
1. ขอให้กระทรวงศึกษาธิการทบทวนและปรับปรุงประกาศกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2554 ปรับแก้ไขบทบัญญัติที่เปิดช่องให้สถานศึกษาสามารถเรียกเก็บเงินบำรุงการศึกษาจนกลายเป็นภาระต่อผู้ปกครอง และกำหนดให้ชัดเจนว่า สถานศึกษาไม่มีอำนาจระงับหรือกักใบแสดงวุฒิการศึกษาไม่ว่ากรณีใด โดยถือว่าใบวุฒิการศึกษาเป็นสิทธิของผู้เรียน ไม่ใช่เครื่องมือในการบังคับชำระหนี้
2. ขอให้กระทรวงศึกษาธิการกำหนดมาตรการคุ้มครองสิทธิเด็กและเยาวชน ให้มีแนวปฏิบัติระดับชาติที่ชัดเจนในการปกป้องคุ้มครองสิทธิเด็กทางการศึกษา โดยเด็กทุกคนต้องสามารถเข้าถึง สำเร็จการศึกษาและได้รับใบวุฒิการศึกษาโดยไม่ถูกเลือกปฏิบัติ พร้อมกำหนดบทบาทหน้าที่ของสถานศึกษา เขตพื้นที่ และหน่วยงานต้นสังกัดในการดูแลช่วยเหลือเชิงรุก
3. ขอให้กระทรวงศึกษาธิการปรับปรุงระบบการจัดสรรงบประมาณ ให้จัดสรรงบประมาณที่เพียงพอแก่สถานศึกษาที่มีเด็กยากจนหรือเปราะบางในสัดส่วนสูง เพื่อลดสาเหตุในการเรียกเก็บเงินจากผู้ปกครอง และสร้างกลไกระดับจังหวัดเพื่อสนับสนุนค่าใช้จ่ายจำเป็นในการรักษาคุณภาพการศึกษา
4. ขอให้กระทรวงศึกษาธิการพัฒนาระบบคัดกรองและช่วยเหลือเด็กกลุ่มเสี่ยงตั้งแต่ต้นทาง กำหนดให้สถานศึกษามีระบบติดตามและคัดกรองนักเรียนที่มีปัญหาทางเศรษฐกิจและปัจจัยอื่น ๆ อย่างต่อเนื่องตลอดปีการศึกษา พร้อมเชื่อมโยงกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ความช่วยเหลือก่อนที่เด็กจะหลุดออกจากระบบ 5. ขอให้กระทรวงศึกษาธิการเสริมสร้างการรับรู้สิทธิและช่องทางร้องเรียน ให้กระทรวงศึกษาธิการดำเนินการสื่อสารสาธารณะอย่างทั่วถึง เพื่อให้ผู้ปกครองและนักเรียนรับทราบสิทธิการเรียนฟรี และช่องทางร้องเรียนเมื่อถูกละเมิดสิทธิ
