หน่วงเงิน Slow payment หรือ Delayed Transaction 

สถานการณ์

สถานการณ์ปัญหาและการแก้ไขปัญหาจากภัยอาชญากรรมทางเทคโนโลยีของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาโดยต่อเนื่อง ซึ่งจากข้อมูลของศูนย์บริการการรับแจ้งความออนไลน์ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (PCT Police) ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2565 ถึง วันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 พบว่าเกิดคดีออนไลน์มากถึง 540,078 คดี และก่อให้เกิดความเสียหายกับประชาชนมีมูลค่าร่วม 60,000 ล้านบาท โดยความเสียหายส่วนใหญ่เกิดจากการข่มขู่หรือหลอกลวงเพื่อให้โอนเงินเข้าบัญชีของมิจฉาชีพ แม้ ธปท. จะได้ออกแนวนโยบายการบริหารจัดการภัยทุจริตจากการทำธุรกรรมทางการเงินและได้ยกระดับมาตรการจัดการภัยทุจริตทางการเงินเพื่อจัดการบัญชีม้าและการมีผลิตภัณฑ์หรือบริการของสถาบันการเงินที่ดูแลให้ปลอดภัยมากขึ้น แต่สภาผู้บริโภคเห็นว่า ธปท. ควรที่จะได้พิจารณาถึงมาตรการการหน่วงการจ่ายเงินเพิ่มเติมด้วย

การดำเนินงาน

ที่ TCC.นย.837/2567 ลงวันที่ 9 กรกฎาคม 2567 เรื่อง ขอส่งข้อเสนอแนะและขอเชิญประชุมเพื่อแก้ไขปัญหาผู้บริโภคจากภัยอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ถึงผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย

ข้อเสนอของสภาองค์กรของผู้บริโภค

1. ขอให้มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมาย กฎระเบียบ และนโยบายตามแนวทางของกฎหมายต่างประเทศหรือประเทศที่มีบริบทปัญหาคล้ายกับประเทศไทย
2. ขอให้ออกประกาศหรือออกระเบียบให้สถาบันการเงินทุกประเภทดำเนินมาตรการ Slow payment หรือ Delayed Transaction อย่างน้อย 72 ชั่วโมง หรือเมื่อเจ้าของบัญชีแสดงตัวที่สำนักงานสาขา ว่าไม่ต้องการใช้มาตรการนี้
3. ขอให้นำระบบการจ่ายเงินผ่านนิติบุคคลที่ 3 ที่เป็นตัวกลาง (Escrow) มาใช้ในการซื้อขายออนไลน์

ความคืบหน้า

ประกาศ ธปท. ยกระดับมาตรการจัดการบัญชีม้า (30 มกราคม 2568) ธปท. ออก “ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยมาตรฐานและมาตรการเพื่อป้องกันอาชญากรรมทางเทคโนโลยีสำหรับสถาบันการเงิน” (โดยมีสาระหลักเกี่ยวกับการจัดการบัญชีม้า) ซึ่งเป็นมาตรฐานที่ธนาคารต้องนำไปปฏิบัติจริง สาระสำคัญประกอบด้วย

• ธนาคารพาณิชย์ต้อง ระงับการโอนเงินเข้าและออก สำหรับบัญชีที่ธนาคารประเมินว่า มีความเสี่ยงสูงว่าจะเป็นบัญชีม้า แม้ยังไม่มีรายงานความเสียหายจากผู้เสียหายก็ตาม
• ธนาคารต้อง ปฏิเสธการเปิดบัญชีใหม่ สำหรับบุคคลหรือบัญชีที่อยู่ในรายชื่อความเสี่ยง
• ธนาคารต้อง แจ้งเตือนผู้โอนเงิน หากระบบตรวจพบว่ากำลังจะโอนไปยังบัญชีม้าที่ในระบบระบุว่าเสี่ยง
• ธปท. กำหนดให้ภาคธนาคาร แลกเปลี่ยนข้อมูลรายชื่อบุคคล ที่แสดงพฤติกรรมต้องสงสัย เพื่อให้การป้องกันฉ้อโกงทางการเงินมีประสิทธิภาพมากขึ้น นับเป็น ประกาศมาตรฐานที่ใช้เป็นฐานการดำเนินงานของธนาคารพาณิชย์ทั่วประเทศ ในการจัดการบัญชีม้าและหน่วงเงินที่เกี่ยวข้องกับการฉ้อโกงออนไลน์