ปัตตานีเร่งเครื่อง ทดลอง เดินรถสาธารณะ แก้ “รถน้อย คอยนาน”

เวทีคืนข้อมูลวิจัยชี้ปัญหาขนส่งปัตตานี “รถน้อย คอยนาน” เสนอทดลอง เดินรถสาธารณะ เชื่อมสนาม ฟุตบอล – รถราง – โรงพยาบาล ก่อนขยายผลสู่ระบบขนส่งสาธารณะที่ตอบโจทย์ประชาชน

เมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 2569 ที่ห้องประชุม โรงแรมปาร์คอินทาวน์ ปัตตานี อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี  สมาคมคุ้มครองผู้บริโภคจังหวัดปัตตานี ในฐานะหน่วยงานประจำจังหวัดปัตตานี สภาผู้บริโภค เปิดเวทีคืนข้อมูลผลการวิจัยสถานการณ์ขนส่งสาธารณะจังหวัดปัตตานี เพื่อสะท้อนปัญหาและความต้องการของประชาชน พร้อมผลักดันให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) หน่วยงานรัฐ ผู้ประกอบการ และประชาชน ร่วมกันออกแบบระบบขนส่งสาธารณะที่เข้าถึงได้ ปลอดภัย และตอบโจทย์การเดินทางในชีวิตประจำวัน

กัลยา เอี่ยวสกุล นายกสมาคมคุ้มครองผู้บริโภคจังหวัดปัตตานี กล่าวว่า เวทีคืนข้อมูลครั้งนี้มุ่งนำข้อมูลจากการศึกษาสถานการณ์ระบบขนส่งสาธารณะของจังหวัดปัตตานี และความเป็นไปได้ในการพัฒนาเส้นทางในเขตเมืองและพื้นที่รอบนอก มาสู่การแลกเปลี่ยนระหว่างภาคประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันผลักดันระบบขนส่งสาธารณะที่ตอบโจทย์การเดินทางของคนปัตตานีให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

“รถน้อย คอยนาน” ปัญหาขนส่งปัตตานี เสนอทดลอง เดินรถสาธารณะ สู่ระบบใหม่

ผศ.ดร.ภีรกาญจน์ ไค่นุ่นนา คณบดีคณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี กล่าวถึงผลการศึกษา “สถานการณ์และความเป็นไปได้ของเส้นทางขนส่งสาธารณะในเขตเมืองปัตตานีและพื้นที่รอบนอก” โดยปัญหาหลักที่พบจากการศึกษา คือ “รถน้อย คอยนาน” เส้นทางยังไม่ครอบคลุม จุดเชื่อมต่อไม่เอื้อต่อการเดินทาง และรถบางส่วนมีสภาพเก่า ส่งผลให้ประชาชนหันไปพึ่งพารถส่วนตัว ขณะเดียวกันยังพบข้อจำกัดด้านการบริหารจัดการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

งานวิจัยเสนอให้พัฒนาเส้นทางหลัก (City Line) เชื่อมจุดสำคัญในเขตเมือง และเส้นทางที่เชื่อมพื้นที่รอบนอกเข้าสู่เมือง (Feeder Line) ควบคู่กับการยกระดับมาตรฐานบริการ ค่าโดยสาร และการใช้เทคโนโลยี เช่น จีพีเอส (GPS) และระบบชำระเงิน โดยเสนอให้เริ่มทดลองเดินรถในพื้นที่ที่กำหนดไว้เพื่อเก็บข้อมูลการใช้งานจริงก่อนขยายผล พร้อมการสนับสนุนจากภาครัฐในช่วงเปลี่ยนผ่าน เพื่อพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะที่มีมาตรฐาน เข้าถึงได้ และเหมาะสมกับบริบทของปัตตานี

ชูทดลองเดินรถ เชื่อมตัวเมือง – รอบนอก – โรงพยาบาล

จากนั้นในช่วงบ่าย มีการเสวนาแลกเปลี่ยนแนวทางพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะจังหวัดปัตตานี โดย จตุรนต์ เอี่ยมโสภา รองประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดปัตตานี เสนอให้เริ่มจากการทดลองเดินรถในกิจกรรมที่มีความต้องการเดินทางจำนวนมาก เช่น ช่วงการแข่งขันฟุตบอลของปัตตานี เอฟซี เพื่อรองรับแฟนบอลและประชาชน พร้อมใช้การทดลองเป็นพื้นที่เก็บข้อมูลจำนวนผู้โดยสาร เส้นทาง ประเภทรถ และรูปแบบการบริหารจัดการ ก่อนนำผลไปขยายและพัฒนาระบบในระยะต่อไป

ด้าน ธีรภัทร พรมนุชาธิป รองนายกเทศมนตรีเมืองปัตตานี ระบุว่า เทศบาลเตรียมนำรถราง 2 คันมาทดลองให้บริการ โดยอยู่ระหว่างออกแบบเส้นทาง ความถี่ และรูปแบบการเดินรถให้เชื่อมโยงแหล่งท่องเที่ยว สถานศึกษา โรงพยาบาล และพื้นที่สำคัญในเขตเมือง รวมถึงหารือการเชื่อมต่อกับพื้นที่รอบเขตเทศบาล เพื่อพัฒนาเป็นพื้นที่ทดลองและนำข้อมูลจากการใช้งานจริงมาพัฒนาการให้บริการและเส้นทาง

ขณะที่ สุทธิวรรณ กองทอง นักวิชาการขนส่งชำนาญการ สำนักงานขนส่งจังหวัดปัตตานี เห็นว่าการพัฒนาเส้นทางเดินรถควรอาศัยข้อมูลจำนวนผู้โดยสาร ความหนาแน่นของการเดินทาง และศักยภาพของเส้นทางเดิม โดยพร้อมร่วมกับท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการออกแบบเส้นทาง จำนวนรถ และความถี่ให้สอดคล้องกับความต้องการจริง รวมทั้งใช้การทดลองเดินรถเพื่อปรับรูปแบบบริการให้เหมาะสมผู้โดยสารและผู้ประกอบการ

ส่วน คงศักดิ์ ชื่นไกรลาศ ผู้ช่วยเลขานุการคณะอนุกรรมการด้านการขนส่งและยานพาหนะ สภาผู้บริโภค เสนอให้ท้องถิ่นเข้ามามีบทบาทเป็นกลไกหลักในการจัดบริการขนส่งสาธารณะ โดยออกแบบเส้นทางให้สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนและการเชื่อมต่อการเดินทางตั้งแต่บ้านสู่จุดหมายปลายทาง เนื่องจากปัจจุบันปัตตานีเป็น 1 ใน 3 จังหวัดภาคใต้ที่ไม่มีรถโดยสารให้บริการในเขตเทศบาล พร้อมสนับสนุนการเปิดช่องทางผ่านระบบ ทราฟฟี่ ฟองดูว์ (Traffy Fondue) ให้ประชาชนสามารถสะท้อนปัญหาและความต้องการด้านขนส่งสาธารณะ เพื่อนำข้อมูลไปใช้ประกอบการกำหนดนโยบายและพัฒนารูปแบบบริการที่เหมาะสมกับบริบทของจังหวัดปัตตานี

ขณะเดียวกันผู้เข้าร่วมเวทีสะท้อนปัญหาการเดินทางไปโรงพยาบาลปัตตานี โดยเฉพาะประชาชนจากพื้นที่รอบนอกที่ต้องต่อรถและมีค่าใช้จ่ายสูง จึงเสนอศึกษาแนวทางจัดจุดเชื่อมต่อและรถรับส่งเข้าสู่โรงพยาบาล (Hub to Hospital) เพื่อลดภาระค่าเดินทาง เพิ่มความสะดวกและความปลอดภัยแก่ประชาชน อีกทั้งความคิดเห็นร่วมได้สะท้อนถึงความต้องการให้มีการทดลองเดินรถ การทบทวนเส้นทางเดิม และนำข้อมูลความต้องการของประชาชน มาเป็นฐานในการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะปัตตานีให้เกิดขึ้นได้จริง

จากนั้นในช่วงท้ายของเวที มีการยื่นข้อเสนอจากผลงานวิจัยว่าด้วยสถานการณ์การใช้บริการ ความพึงพอใจของผู้โดยสาร แนวทางการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะ และข้อเสนอเชิงนโยบายกรณีศึกษาจังหวัดปัตตานีต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนข้อเสนอไปสู่การยกระดับระบบขนส่งสาธารณะที่ตอบโจทย์คนปัตตานีต่อไป

ทั้งนี้ เวทีดังกล่าวจัดขึ้นภายใต้ โครงการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะที่ปลอดภัยและเป็นธรรม โดยการมีส่วนร่วมของผู้บริโภคจังหวัดปัตตานี สนับสนุนโดยสภาผู้บริโภค และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)