ข้อห่วงใยจากการประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ. 2565

สถานการณ์

ตามที่กระทรวงสาธารณสุขได้ออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ระบุชื่อยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 พ.ศ. 2565 ลงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2565 จะมีผลบังคับใช้ ตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2565 เป็นต้นไป มีผลทำให้พืชกัญชาหรือกัญชงขายได้อย่างเสรี ยกเว้นเฉพาะสารสกัดจากพืชกัญชา กัญชงที่มีสาร THC เกิน 0.2% เท่านั้นที่ยังเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 ส่วนอื่นของกัญชาไม่ว่าจะเป็นช่อดอก ใบ เปลือก ลำต้น เส้นใย กิ่งก้าน และราก เป็นสิ่งถูกกฎหมาย นั้น สอบ. พิจารณาแล้วเห็นว่าส่วนของพืชกัญชาหรือกัญชงดังกล่าวในทางปฏิบัติน่าจะยังมีอันตรายโดยเฉพาะช่อดอกหากมีการนำไปใช้ในการบริโภคหรืออุปโภคโดยไม่มีมาตรการรองรับอาจก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยต่อชีวิตได้

การดำเนินงาน

สภาผู้บริโภค ส่งหนังสือ ที่ สอบ.นย.316/2565 ลงวันที่ 8 มิถุนายน 2565 ต่อ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

ข้อเสนอของสภาองค์กรของผู้บริโภค

ข้อห่วงใยต่อการมีผลใช้บังคับใช้ของประกาศดังกล่าว ดังนี้

1. เมื่อกัญชาและกัญชงไม่เป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 แล้วจะมีการนำส่วนของกัญชาและกัญชงไม่ว่าจะเป็นช่อดอก ใบ เปลือก ลำต้น เส้นใย กิ่งก้าน และราก นำไปใช้เป็นส่วนผสมของอาหารเพื่อจำหน่ายได้อย่างเสรีแพร่หลาย สำหรับสถานที่ผลิตอาหารรายย่อยที่มีอยู่ทั่วประเทศอาจมีการใช้ส่วนต่างๆของกัญชาและกัญชงมาเป็นส่วนผสมในอาหารโดยเฉพาะช่อดอก จะมีความปลอดภัยหรือไม่ ก็ไม่ปรากฏมีข้อมูลนำเสนอต่อประชาชนให้ทราบเป็นการทั่วไป สำหรับการออกประกาศกรมอนามัย เรื่อง การนำใบกัญชามาใช้ในการทำ ประกอบหรือปรุงอาหารในสถานประกอบกิจการอาหาร พ.ศ. 2565 ลงวันที่ 30 มีนาคม 2565 มุ่งเน้นแต่เฉพาะเรื่องใบกัญชาเท่านั้น บทอาศัยอำนาจในการออกประกาศ และเนื้อหาสาระไม่น่าจะใช่ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มาเป็นตัวนำขับเคลื่อนในการควบคุมกัญชาได้ อีกทั้งการออกประกาศกรมอนามัย โดยใช้อำนาจตามมาตร 32 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ซึ่งเป็นเรื่องการจัดโครงสร้างภายในกรมอนามัยน่าจะยังไม่สอดคล้องกับความชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งสภาองค์กรของผู้บริโภคเห็นว่าอาจไม่เกี่ยวกับเรื่องนี้ อย่างไรก็ตามหากท่านยืนยันว่ามีอำนาจในการออกประกาศดังกล่าวโดยชอบด้วยกฎหมายแล้ว หากสภาองค์กรของผู้บริโภค ได้รับการร้องเรียนเรื่องที่อยู่ภายในกรอบของประกาศดังกล่าวอาจต้องส่งต่อเรื่องร้องเรียนทั้งหมดไปยังกรมอนามัยตามอำนาจหน้าที่ใช่หรือไม่
   
   
2. ในส่วนเอกสารแนบท้ายประกาศกรมอนามัย เรื่อง การนำใบกัญชามาใช้ในการทำ ประกอบ หรือปรุงอาหาร ในสถานประกอบกิจการอาหาร พ.ศ.2565 ดังกล่าว ได้กำหนดการควบคุม ประเภทการทำประกอบหรือปรุงอาหาร โดยกำหนดร้อยละของ THC โดยน้ำหนักต่อเมนูเสิร์ฟ และกำหนดปริมาณใบกัญชาที่แนะนำต่อเมนู อยากทราบว่าหน่วยงานใดเป็นผู้ที่ทำหน้าที่ในการตรวจสถานประกอบกิจการอาหาร จะมีวิธีการตรวจสอบอย่างไรที่จะทราบได้ว่าอาหารและเครื่องดื่มนั้นมี THC มากกว่าร้อยละ 0.2 และตรวจสอบอย่างไรว่าปริมาณการใช้ใบกัญชาจะปฏิบัติตามที่แนะนำ
   
   
3. นอกจากข้อห่วงใยดังกล่าวแล้ว สภาองค์กรของผู้บริโภคยังมีความห่วงใยเกี่ยวกับเรื่องการจำหน่ายอาหารที่มีส่วนผสมของกัญชาที่ยังไม่มีมาตรการ ดังนี้
   3.1 ไม่มีมาตรการการควบคุมการขายอาหารทางออนไลน์
   3.2 ขาดการติดตามตรวจสอบและรายงานอย่างเป็นระบบ ร่วมกับภาคีต่างๆ รวมถึงภาคประชาสังคม ถึงผลกระทบไม่พึงประสงค์จากการบริโภค
   3.3 ไม่มีช่องทางการรับเรื่องร้องเรียน เมื่อผู้บริโภคเกิดผลกระทบต่อการบริโภคอาหารที่มีส่วนประกอบของกัญชา ผู้บริโภคจะร้องเรียนที่หน่วยงานใด
   3.4 ไม่มีมาตรการควบคุมการใช้กัญชา เช่น กำหนดการห้ามจำหน่ายในกลุ่มเด็กต่ำกว่า 18 ปี การกำหนดปริมาณที่ซื้อหรือครอบครอง

ความคืบหน้า

หนังสือตอบกลับจากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ที่ สธ 0945.03/5652