มาตรการคุ้มครองผู้บริโภคเกี่ยวกับมาตรฐานสารพิษตกค้างในน้ำส้มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท

สถานการณ์

ข้อมูลการติดตามเฝ้าระวังของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช และแคมเปญรณรงค์ผู้บริโภคที่รัก พบข้อมูลเป็นไปในทิศทางเดียวกันว่าส้มเป็นผลไม้ที่พบว่ามีสารเคมีกำจัดศัตรูพืชตกค้างมากเป็นอันดับต้นๆ ดังนั้น สอบ. ร่วมกับ มูลนิธิชีววิถี จึงดำเนินการสำรวจสารพิษตกค้างในส้ม และน้ำส้มที่จำหน่ายในประเทศไทย

เพื่อให้เห็นสภาพปัญหาในปัจจุบัน โดยได้จัดเก็บตัวอย่างส้มจำนวน 60 ตัวอย่าง และน้ำส้มบรรจุปิดสนิทจำนวน 10 ตัวอย่าง ดำเนินการทดสอบหาสารพิษตกค้าง ในช่วงวันที่ 3 – 10 มกราคม พ.ศ. 2565 วิเคราะห์ผลโดยอ้างอิงค่าปริมาณสารพิษตกค้างสูงสุด (Maximum Residue Limit; MRL) ดังนี้ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เลขที่ 387 พ.ศ. 2560 เรื่อง อาหารที่มีสารพิษตกค้าง, ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 419) พ.ศ. 2563 ออกตามความในพระราชบัญญัติ อาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง อาหารที่มีสารพิษตกค้าง (ฉบับที่ 3), Codex Alimentarius international food standards, การจัดกลุ่มพืชตามมาตรฐานสินค้าเกษตร มกษ. 9045-2559 การจัดกลุ่มสินค้าเกษตร: พืช และประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 356 พ.ศ. 2556 เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท

การดำเนินงาน

1. สภาองค์กรของผู้บริโภค ร่วมกับ มูลนิธิชีววิถี สำรวจส้มและน้ำส้ม ส่งวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติ
2. ส่งต่อผลเข้าอนุกรรมการด้านอาหารฯ เพื่อพิจารณาข้อเสนอ

ข้อเสนอของสภาองค์กรของผู้บริโภค

ขอเสนอมาตรการคุ้มครองผู้บริโภค เกี่ยวกับมาตรฐานสารพิษตกค้างในน้ำส้มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท ดังนี้

1. เสนอให้ทบทวนประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 356) พ.ศ. 2556 เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท โดยผลวิเคราะห์ของห้องปฏิบัติการ ตามขีดจำกัดของการตรวจวัด (Limit of detection, LOD) ของวิธีทดสอบ ต้องตรวจไม่พบสารพิษตกค้าง
2. เพิ่มประสิทธิภาพการวิเคราะห์สารพิษตกค้างในผักผลไม้ที่ด่านนำเข้า
3. ตรวจสอบสถานที่ผลิตน้ำส้มบรรจุกล่องตลอดจนน้ำผลไม้อื่นๆอย่างเข้มงวด ตั้งแต่ขั้นตอนการคัดเลือกวัตถุดิบจนถึงขั้นตอนสุดท้ายในกระบวนการผลิต
4. ส่งเสริมและสนับสนุนให้ผู้ผลิตรับวัตถุดิบจากเกษตรกรปลอดสารพิษ
5. พัฒนากลไกเฝ้าระวังสารพิษตกค้างในระดับพื้นที่และประเทศ โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ ภาควิชาการและภาคประชาสังคม เพื่อให้เกิดระบบเฝ้าระวังสารพิษตกค้าง ในทุกพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม

ความคืบหน้า

1. ทำหนังสือติดตามข้อเสนอ
2. อย. ตอบกลับ ว่ากรณีเสนอให้ทบทวนประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 356) พ.ศ. 2556 เรื่อง เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท โดยผลวิเคราะห์ของห้องปฏิบัติการ ตามขีดจำกัดของการตรวจวัด (Limit of detection, LOD) ของวิธีทดสอบ ต้องตรวจไม่พบสารพิษตกค้าง นั้น อย.อยู่ระหว่างดำเนินการปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องอาหารทีมีสารพิษตกค้าง
3. อย.ส่งร่างการปรับปรุงประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องอาหารทีมีสารพิษตกค้าง ให้สภาองค์กรของผู้บริโภคให้ความเห็น พิจารณาและส่งความเห็นต่ออย.