‘รสนา’ ชวน รมว.พลังงาน ปฏิรูปโครงสร้างราคาน้ำมัน สุดซอย ลดราคา 10 บาททำได้

รสนา โตสิตระกูล เสนอ 6 มาตรการ ปฏิรูปโครงสร้างราคาน้ำมัน ชี้หากรัฐกล้าปรับทั้งระบบ ดีเซล B7 ลดได้ 10.49 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 95 E10 ลดได้ 9.65 บาทต่อลิตร ทวงถามรัฐมนตรีพลังงานเคยประกาศปฏิรูปให้เสร็จใน 1 เดือน แต่ผ่านมา 4 เดือนยังลดได้เพียง 30 สตางค์

ท่ามกลางราคาน้ำมันที่ยังเป็นภาระของประชาชนและต้นทุนที่ส่งต่อไปยังราคาสินค้าและค่าขนส่ง รสนา โตสิตระกูล ประธานอนุกรรมการด้านบริการสาธารณะ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม สภาผู้บริโภค ตั้งคำถามว่า หากรัฐบาลต้องการช่วยลดค่าครองชีพอย่างจริงจัง เหตุใดจึงไม่ใช้โอกาสในช่วงวิกฤตมาทบทวนโครงสร้างราคาน้ำมันทั้งระบบ

รสนาย้ำว่า หากรัฐบาลดำเนินการตามข้อเสนอของภาคประชาชนครบทั้ง 6 มาตรการ จะสามารถลดราคาขายปลีก ดีเซล B7 ได้ประมาณ 10.49 บาทต่อลิตร จาก 41.79 บาท เหลือประมาณ 31.30 บาทต่อลิตร และ แก๊สโซฮอล์ 95 E10 ได้ประมาณ 9.65 บาทต่อลิตร จาก 39.85 บาท เหลือประมาณ 30.20 บาทต่อลิตร โดยเป็นการคำนวณจากโครงสร้างราคาน้ำมัน ณ วันที่ 8 พฤศจิกายน 2569

“น้ำมันแพง” ไม่ได้กระทบแค่คนเติมน้ำมัน

รสนากล่าว เรื่องราคาน้ำมันไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของคนที่มีรถหรือคนที่ต้องเติมน้ำมัน แต่เป็นต้นทุนที่เชื่อมโยงกับค่าครองชีพของประชาชนทั้งประเทศ ตั้งแต่ค่าเดินทาง อาหาร ไปจนถึงราคาสินค้าและบริการ

ที่ผ่านมา สภาผู้บริโภค ร่วมกับมูลนิธิยามเฝ้าแผ่นดิน เครือข่ายประชาชนปฏิรูปพลังงานไทย (คปพ.) และกลุ่มผีเสื้อกระพือปีก ได้ยื่นข้อเสนอให้เอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ปฏิรูปราคาพลังงานให้เป็นธรรม ทั้งราคาน้ำมัน ก๊าซหุงต้ม และไฟฟ้า ตั้งแต่เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2569

รมว.พลังงาน ได้รับข้อเสนอและเห็นด้วยกับแนวทางการปฏิรูปราคาพลังงาน พร้อมตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างภาคประชาสังคมและเจ้าหน้าที่กระทรวงพลังงาน เพื่อหารือแนวทางการปฏิรูป ต่อมาเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 รัฐมนตรีพลังงานประกาศว่าจะปฏิรูปราคาน้ำมันให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือน หรือภายในวันที่ 9 สิงหาคม 2569

แต่จนปัจจุบัน วันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 เวลาผ่านไปแล้ว 4 เดือน สิ่งที่ดำเนินการตามข้อเสนอภาคประชาชน มีเพียงสิ่งเดียวคือการปรับลดค่าพรีเมียมบางรายการประมาณ 30 สตางค์ต่อลิตร

“เราบอกว่าค่าพรีเมียมเนี่ยมันบาทกว่า ซึ่งถ้าเขาลดพวกนี้ไป ราคาน้ำมันจะลดลงทันที แต่ที่ผ่านมาเพิ่งทำข้อเดียว คือปรับลดค่าพรีเมียม แต่ลดแค่ 30 สตางค์” รสนาระบุ

ทำไมต้องอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปสิงคโปร์?

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่ประธานอนุกรรมการด้านบริการสาธารณะฯ เสนอให้ทบทวน คือการใช้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปสิงคโปร์เป็นหนึ่งในฐานอ้างอิงในการคำนวณราคาน้ำมันของไทย

รสนาตั้งคำถามว่า ประเทศไทยมีโรงกลั่นน้ำมันอยู่ภายในประเทศ และมีการกลั่นน้ำมันเพื่อใช้ในประเทศเป็นหลัก เหตุใดราคาน้ำมันสำหรับผู้บริโภคไทยจึงต้องผูกกับราคาน้ำมันสำเร็จรูปของตลาดสิงคโปร์ โดยเฉพาะในช่วงที่สถานการณ์ความขัดแย้งหรือสงครามทำให้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดโลกผันผวนและปรับตัวสูงขึ้น

ประเด็นนี้ไม่ได้หมายความว่าไทยจะไม่ต้องสนใจราคาตลาดโลก แต่ควรทบทวนว่า การอ้างอิงดังกล่าวยังเหมาะสมเพียงใดในภาวะวิกฤต และต้นทุนที่ถูกนำมาคำนวณในราคาขายปลีกมีรายการใดที่ไม่ควรส่งต่อมายังผู้บริโภค โดยเฉพาะ “ค่าการกลั่น” ซึ่งเป็นส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันดิบกับราคาน้ำมันสำเร็จรูป

“ในยามปกติส่วนต่างระหว่างน้ำมันดิบที่กลั่นเป็นน้ำมันสำเร็จรูปจะอยู่ที่ประมาณ 7 เหรียญต่อบาร์เรล หรือประมาณ 1.40 บาทต่อลิตร แต่ยามสงครามค่าการกลั่นพุ่งสูงถึง 6 – 10 บาทต่อลิตร”

รสนาเห็นว่า ในสถานการณ์ที่ค่าการกลั่นเพิ่มขึ้นอย่างมาก รัฐควรเข้ามากำหนดเพดานเพื่อป้องกันไม่ให้ความผันผวนของตลาดโลกถูกส่งต่อมายังผู้บริโภคทั้งหมด

ย้ำข้อเสนอ ปฏิรูปโครงสร้างราคาน้ำมัน

ข้อเสนอของภาคประชาชนที่รสนานำเสนอประกอบด้วย 6 มาตรการสำคัญ

1) ยกเลิกการอ้างอิงราคาน้ำมันสำเร็จรูปจากสิงคโปร์ โดยเฉพาะในช่วงที่ราคาตลาดโลกปรับตัวสูงผิดปกติจากภาวะวิกฤต

2) กำหนดเพดานค่าการกลั่น ไม่ให้เกิน 7 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หรือประมาณ 1.40 บาทต่อลิตร ในช่วงที่เกิดวิกฤตสงครามและราคาน้ำมันพุ่งสูงผิดปกติ

3) ยกเลิกค่าพรีเมียมที่ไม่จำเป็น ทั้งค่าขนส่ง ค่าประกันภัย ค่าสูญเสียระหว่างทางจากสิงคโปร์มาไทย รวมถึงค่าปรับปรุงคุณภาพน้ำมันเบนซินและค่าสำรองน้ำมัน โดยหากปรับรายการเหล่านี้ทั้งหมดอาจลดราคาน้ำมันได้อย่างน้อยประมาณ 1 บาทต่อลิตร

4) ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเหลือ 0.05 บาทต่อลิตรเป็นการชั่วคราว จนกว่าสถานการณ์วิกฤตจะคลี่คลาย ทั้งนี้ ในอดีตรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตรเคยลดภาษีสรรพสามิตเหลือ 0.01 บาท หรือ 1 สตางค์ ในช่วงที่ราคาน้ำมันดิบสูง ขณะที่ปัจจุบัน เวียดนามออกมาตรการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเหลือ 0 บาทต่อลิตรเป็นการชั่วคราว เพื่อช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจและลดแรงกดดันด้านเงินเฟ้อ

5) กำหนดเพดานค่าการตลาด โดยเสนอให้เบนซินอยู่ที่ไม่เกิน 1.85 บาทต่อลิตร และดีเซลไม่เกิน 1.50 บาทต่อลิตร

6) งดการเรียกเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นการชั่วคราว เพื่อลดภาระที่ประชาชนต้องจ่ายผ่านราคาขายปลีกในช่วงที่ราคาน้ำมันอยู่ในระดับสูง

เมื่อดำเนินการทั้ง 6 ข้อไปพร้อมกันจะทำให้ราคาขายปลีกลดลงได้เกือบ 10 บาทต่อลิตร โดยน้ำมัน ดีเซล B7 ซึ่งมีราคาขายปลีก ณ วันที่ 8 พฤศจิกายน 2569 อยู่ที่ 41.7900 บาทต่อลิตร จะมีราคาใหม่ประมาณ 31.2968 บาทต่อลิตร หรือลดลงประมาณ 10.4932 บาทต่อลิตร

ส่วน แก๊สโซฮอล์ 95 E10 ราคาขายปลีกเดิมอยู่ที่ 39.850 บาทต่อลิตร หากปรับตามข้อเสนอจะเหลือประมาณ 30.1952 บาทต่อลิตร หรือลดลงประมาณ 9.6548 บาทต่อลิตร

ตัวเลขดังกล่าวเกิดจากการปรับลดหลายรายการในโครงสร้างราคา ตั้งแต่ราคาหน้าโรงกลั่น ภาษีสรรพสามิต ค่าพรีเมียม ค่าการตลาด ไปจนถึงเงินที่นำส่งกองทุนน้ำมัน

ดังนั้น ข้อเสนอ “ลดน้ำมัน 10 บาท” ในมุมของรสนา จึงไม่ใช่การขอให้รัฐบาลประกาศลดราคาหน้าปั๊มโดยไม่มีที่มา แต่เป็นการเสนอให้ รื้อดูต้นทุนทุกชั้นที่ประกอบกันเป็นราคาน้ำมัน 1 ลิตร

ชง รมว.พลังงาน…ไปให้สุดซอย

รสนา กล่าวอีกว่า วิกฤตราคาพลังงานเป็นช่วงเวลาที่รัฐบาลควรใช้ในการปฏิรูปโครงสร้างราคา เพราะหากปล่อยให้ราคาน้ำมันสูงต่อเนื่อง ผลกระทบจะไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับผู้ใช้รถ แต่จะกระจายไปยังต้นทุนการผลิต การขนส่ง และราคาสินค้า ซึ่งท้ายที่สุดประชาชนเป็นผู้รับภาระ

“ข้อเสนอ ลดราคาน้ำมันลง 10 บาทต่อลิตร เป็นไปได้แน่นอน ถ้ารัฐมนตรีพลังงานกล้าสู้สุดซอยอย่างที่ประกาศ” รสนายืนยัน

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการประกาศว่าจะลดราคา แต่ต้องลงมือปรับโครงสร้างในส่วนที่รัฐมีอำนาจดำเนินการ โดยเฉพาะเมื่อรัฐมนตรีพลังงานเคยประกาศเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2569 ว่าจะปฏิรูปราคาน้ำมันให้เสร็จภายใน 1 เดือน แต่จนถึงวันนี้ผ่านไปแล้ว 4 เดือน

ประธานอนุกรรมการด้านบริการสาธารณะฯ ย้ำว่า การบริหารราคาพลังงานในภาวะวิกฤตไม่ควรใช้วิธีคิดแบบสถานการณ์ปกติ แต่รัฐบาลต้องกล้าตัดสินใจเพื่อบรรเทาภาระของประชาชน หากทำได้ ราคาน้ำมันที่ลดลงย่อมไม่ได้ช่วยแค่คนเติมน้ำมัน แต่ยังหมายถึงต้นทุนขนส่งที่ลดลง ราคาสินค้าที่มีโอกาสลดลง และเงินในกระเป๋าของประชาชนที่ไม่ต้องจ่ายเพิ่มจากโครงสร้างราคาน้ำมันที่ไม่เป็นธรรม