เสียงระเบิดดังขึ้นอย่างไม่คาดคิด พาวเวอร์แบงก์ ที่กำลังชาร์จไฟอยู่บนตู้เกิดลุกไหม้ ไฟลุกลามไปยังบริเวณใกล้เคียงจนได้รับความเสียหาย เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เมื่อเร็วๆ นี้ ทำให้เกิดคำถามถึงความปลอดภัยเมื่อสั่งออนไลน์
ชาร์จไฟหนึ่งชั่วโมง สู่เหตุ พาวเวอร์แบงก์ ระเบิดไม่คาดคิด
จากเรื่องร้องเรียนของผู้บริโภครายหนึ่ง ที่ซื้อ พาวเวอร์แบงก์ จากร้านค้าในแพลตฟอร์มออนไลน์ โดยร้านใช้ชื่อใกล้เคียงกับแบรนด์ที่เป็นที่รู้จัก และมีการโฆษณาว่าสินค้ามีมาตรฐาน มอก. จึงสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ซื้อ สินค้าถูกส่งมอบตั้งแต่วันที่ 11 มิถุนายน 2567 และใช้งานได้ตามปกติ กระทั่งวันที่ 26 มีนาคม 2568 หรือประมาณ 9 เดือนหลังจากนั้น ระหว่างเสียบชาร์จไฟตามปกติประมาณ 1 ชั่วโมง พาวเวอร์แบงก์กลับระเบิดขึ้น
หลังเกิดเหตุ ผู้บริโภคพยายามติดต่อร้านค้าเพื่อขอให้รับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกิดขึ้น แต่คำตอบที่ได้รับคือ ร้านรับประกันสินค้าเพียง 1 เดือนเท่านั้น ทำให้เธอไม่สามารถเรียกร้องความรับผิดชอบได้ และเมื่อ พาวเวอร์แบงก์ ที่ระเบิดถูกทิ้งไปแล้ว ความกังวลเรื่องการไม่มีหลักฐานก็ยิ่งทำให้เรื่องราวจบลงโดยไม่ได้รับการเยียวยาใด ๆ
อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ ผู้บริโภคเตรียมดำเนินการฟ้องคดีผู้บริโภคต่อศาลด้วยตนเอง ผ่านระบบยื่นฟ้องคดีออนไลน์ (e-Filing) ซึ่งเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถยื่นฟ้องคดีผู้บริโภคได้โดยไม่จำเป็นต้องมีทนาย เพื่อเรียกร้องความรับผิดจากผู้ขาย
ซื้อจากร้านคล้ายแบรนด์ดัง แต่ไม่ใช่ร้านทางการ
เหตุการณ์ลักษณะนี้สะท้อนปัญหาที่ผู้บริโภคจำนวนไม่น้อยกำลังเผชิญอยู่ในยุคการซื้อขายออนไลน์ แม้ผู้บริโภคจะตั้งใจเลือกสินค้าที่ดูน่าเชื่อถือ มีชื่อแบรนด์ที่คุ้นเคย และโฆษณาว่ามีมาตรฐานรับรอง แต่หากซื้อจากร้านค้าที่ไม่ใช่ช่องทางจำหน่ายอย่างเป็นทางการ ก็มีความเสี่ยงว่าสินค้าที่ได้รับอาจเป็นสินค้าปลอมที่แฝงตัวอยู่ในตลาดออนไลน์
หนึ่งในสัญญาณที่ผู้บริโภคควรสังเกต คือ เงื่อนไขการรับประกันสินค้า หากร้านค้าระบุระยะเวลารับประกันสั้นผิดปกติ เช่น เพียง 1 เดือน ทั้งที่แบรนด์ประกาศรับประกันถึง 1 ปี ก็อาจเป็นสัญญาณว่าร้านค้านั้นไม่ได้เป็นตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการ
อย่างไรก็ตาม ปัญหานี้ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของความระมัดระวังส่วนบุคคลเท่านั้น เพราะในยุคที่การซื้อขายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์กลายเป็นเรื่องปกติ ผู้บริโภคจำนวนมากต้องพึ่งพาข้อมูลจากหน้าร้านเพียงไม่กี่บรรทัด และมักต้องแบกรับความเสี่ยงด้วยตนเองเมื่อเกิดปัญหา
ดันไทยเข้าสู่มาตรฐาน OECD เพิ่มความปลอดภัยสินค้า
จากแนวโน้มปัญหาสินค้าอันตรายที่จำหน่ายในออนไลน์มีเพิ่มขึ้น สภาผู้บริโภคมุ่งเน้นให้รัฐบาลยกระดับระบบคุ้มครองผู้บริโภคให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล โดยตั้งเป้าผลักดันให้ประเทศไทยเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (Organisation for Economic Co-operation and Development) หรือ OECD โดยรัฐบาลจำเป็นต้องพัฒนาระบบที่สำคัญหลายด้านที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับความปลอดภัยและสิทธิของผู้บริโภค เช่น ระบบติดตามสินค้า (product traceability) และ ระบบเรียกคืนสินค้า (product recall) ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้สามารถตรวจพบและจัดการสินค้าที่ไม่ปลอดภัยได้อย่างรวดเร็ว ลดโอกาสที่สินค้าด้อยคุณภาพหรือสินค้าอันตรายจะกระจายไปถึงมือผู้บริโภค พร้อมทั้งต้องมีการเปิดเผยข้อมูลเตือนภัยสินค้าอย่างโปร่งใสและเข้าถึงได้ง่าย
ทั้งนี้ ในโลกดิจิทัลที่การซื้อขายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์เติบโตอย่างรวดเร็ว มาตรฐานของ OECD ให้ความสำคัญกับความรับผิดชอบของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซมากขึ้น โดยแพลตฟอร์มซื้อขายสินค้า จะต้องมีบทบาทในการตรวจสอบตัวตนผู้ขาย คัดกรองร้านค้า และนำสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานออกจากระบบอย่างจริงจัง ไม่ใช่ปล่อยให้ผู้บริโภคต้องรับความเสี่ยงด้วยตนเองเพียงลำพัง แนวทางนี้จะช่วยลดโอกาสการถูกหลอกลวง และทำให้การซื้อขายออนไลน์มีความปลอดภัยและน่าเชื่อถือมากขึ้น
นอกจากนี้ มาตรฐานของ OECD ยังให้ความสำคัญกับ การคุ้มครองผู้บริโภคในภาคบริการ โดยเฉพาะบริการทางการเงินและประกันภัย ซึ่งเกี่ยวข้องกับเงินออม ความเสี่ยง และความมั่นคงในชีวิตของประชาชน ประเทศไทยจึงจำเป็นต้องปรับปรุงกฎหมายและกลไกกำกับดูแลให้มีความชัดเจนและเป็นธรรมมากขึ้น ทั้งในเรื่องการเปิดเผยข้อมูลที่โปร่งใส เงื่อนไขสัญญาที่ไม่เอาเปรียบ และการกำกับดูแลผู้ให้บริการอย่างเข้มงวด เพื่อให้ผู้บริโภคมีหลักประกันมากขึ้นเมื่อทำธุรกรรมทางการเงินหรือซื้อประกันภัย
อีกประเด็นสำคัญคือ การพัฒนากลไกระงับข้อพิพาทนอกศาลในคดีผู้บริโภค เพื่อให้ประชาชนสามารถร้องเรียน ไกล่เกลี่ย และได้รับการเยียวยาได้รวดเร็วขึ้น โดยไม่ต้องเข้าสู่กระบวนการฟ้องร้องในศาลที่ใช้เวลานานและมีค่าใช้จ่ายสูง กลไกดังกล่าวจะทำให้สิทธิของผู้บริโภคในการร้องเรียนและได้รับการแก้ไขปัญหาเกิดขึ้นได้จริงและเข้าถึงได้ง่าย
สภาผู้บริโภคจึงเห็นว่า การก้าวสู่มาตรฐานของ OECD คือโอกาสสำคัญในการยกระดับระบบคุ้มครองผู้บริโภคของไทยทั้งระบบ ตั้งแต่ความปลอดภัยของสินค้า ความรับผิดชอบของแพลตฟอร์มออนไลน์ การคุ้มครองบริการทางการเงิน ไปจนถึงการเข้าถึงความยุติธรรมของประชาชน
ในวันที่ 15 มีนาคมของทุกปี ซึ่งเป็นวันสิทธิผู้บริโภคสากล สภาผู้บริโภค ขอเชิญชวนให้ภาครัฐและสังคมไทย ร่วมกันผลักดันให้รัฐบาลให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบคุ้มครองผู้บริโภคตามมาตรฐานสากล เพื่อให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นสมาชิก OECD ได้อย่างแท้จริง และเพื่อให้ผู้บริโภคไทยทุกคนได้รับความปลอดภัย ความเป็นธรรม และความเชื่อมั่นในการใช้ชีวิตและการบริโภคในอนาคต
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
