รู้ก่อนเข้าร่วม ‘โซลาร์ภาคประชาชน 5 หมื่นบาท’

รัฐอุดหนุนโซลาร์ 50,000 บาท แต่ประชาชนอาจต้องจ่ายเพิ่มอีกสูงสุดถึง 90,000 บาท นำไปสู่คำถามว่า โครงการ โซลาร์ภาคประชาชน จะช่วยลดค่าไฟได้จริงแค่ไหน และราคาติดตั้ง อัตรารับซื้อไฟฟ้า รวมถึงเงื่อนไขต่าง ๆ เป็นธรรมกับประชาชนหรือไม่

โครงการโซลาร์ภาคประชาชน ตั้งเป้าสนับสนุน 1 ล้านครัวเรือน ด้วยเงินอุดหนุน 50,000 บาทต่อครัวเรือน แต่เมื่อกำหนดเพดานราคาติดตั้งระบบขนาด 5 กิโลวัตต์ไว้ที่ 140,000 บาท เท่ากับว่าประชาชนอาจต้องจ่ายส่วนต่างสูงถึง 90,000 บาท

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่า รัฐช่วยประชาชนกี่บาท แต่คือ เงินอุดหนุนจากภาษีประชาชน ช่วยลดภาระค่าไฟได้จริง หรืออาจกลายเป็นประโยชน์ของผู้ประกอบการบางกลุ่ม?

5 ข้อสังเกตที่ต้องจับตา โครงการ โซลาร์ภาคประชาชน

🔸 ราคาติดตั้ง 140,000 บาท แพงกว่าตลาดหรือไม่? หากต้นทุนจริงต่ำกว่าเพดานราคาที่รัฐกำหนด อาจเปิดช่องให้ผู้ประกอบการตั้งราคาสูงเกินความจำเป็น

🔸 การกำหนดติดตั้ง 5 kW – 10 kW โดยกำหนดเฉพาะแค่การติดตั้งโซลาร์แบบไม่รวมแบตเตอรี่ส่งผลให้ ไม่สามารถเก็บไฟฟ้าไว้ใช้ในช่วงกลางคืนได้ และอาจคืนทุนได้ช้าสำหรับผู้ที่ใช้ไฟช่วงกลางวันน้อย ทั้งนี้ สภาผปู้บริโภคแนะนำว่าผู้เข้าร่วมควรเป็นผู้ใช้ไฟฟ้าในช่วงเวลากลางวันมากกว่ากลางคืน และมีค่าไฟฟ้าประมาณ 3,000 – 5,000 บาทต่อเดือน / พร้อมลงทุนเพิ่มจากส่วนต่างที่รัฐอุดหนุน 50,000 บาท

🔸 เงื่อนไขขึ้นทะเบียนผู้ติดตั้ง จำกัดการแข่งขันหรือไม่? หากมีผู้ประกอบการผ่านเกณฑ์เพียงบางราย อาจทำให้ประชาชนมีทางเลือกน้อยลง ราคาขาดการแข่งขัน และต้องรอคิวติดตั้งนานขึ้น

🔸 รับซื้อไฟฟ้าจากประชาชน 2.20 บาทต่อหน่วย เป็นธรรมหรือไม่? เมื่อประชาชนต้องลงทุนติดตั้งระบบเอง รัฐควรชี้แจงหลักเกณฑ์กำหนดราคารับซื้อ และทบทวนความเป็นธรรมเมื่อเทียบกับการรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตรายอื่น

🔸 ความเป็นธรรมกับผู้ใช้ไฟฟ้ากลุ่มอื่น ๆ

ผู้ใช้ไฟฟ้ากลุ่มครัวเรือนมีทั้งหมดประมาณ 25 ล้านหลังคาเรือน รัฐอุดหนุนแค่ 1 ล้านหลังคาเรือน แล้วอีก 24 ล้านหลังคาเรือนจะมีมาตรการ/โครงการอื่นมาส่งเสริมหรือไม่ เพราะทุกคนมีภาระหนี้เงินกู้ต้องใช้ร่วมกัน

สภาผู้บริโภคเสนอ 6 แนวทางคุ้มครองสิทธิประชาชน

✅ เปิดเผยต้นทุนค่าติดตั้งจริง แยกราคาอุปกรณ์ ภาษี และบริการ พร้อมเปรียบเทียบราคาตลาด

✅ เปิดโอกาสให้ผู้ติดตั้งที่ผ่านมาตรฐานเข้าร่วมอย่างเป็นธรรม ลดข้อจำกัดที่ไม่จำเป็นต่อผู้ประกอบการรายย่อย

✅ จัดให้มีกลไกตรวจสอบอิสระ ป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน ตั้งแต่กำหนดราคา คัดเลือกผู้ติดตั้ง จนถึงส่งมอบงาน

✅ ทบทวนอัตรารับซื้อไฟฟ้าส่วนเกิน โดยใช้อัตราที่ กฟผ. ขายให้ กฟน. และ กฟภ. และพิจารณาระบบ Net Metering (ฝากไฟกลางวันไว้ใช้กลางคืน) เป็นทางเลือก เพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์อย่างเป็นธรรม

✅ ลดอุปสรรค – ลดขั้นตอน – ลดค่าใช้จ่าย ในการขอขนานไฟฟ้า/การทำสัญญารับซื้อไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์ (ทำให้การจดแจ้ง – การขออนุญาตรวดเร็วขึ้นในทางปฏิบัติ แต่ต้องมีมาตรฐานความปลอดภัย /ไม่ต้องเปลี่ยนมิเตอร์สำหรับผู้ขอขนานไฟฟ้า หรือ เปลี่ยนมิเตอร์ใหม่ให้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย)

✅ มีมาตรการอื่น ๆ เพื่อ ส่งเสริมการติดตั้งโซลาร์ หรือ โซลาร์ + แบตเตอรี่ เช่น เครดิตภาษี สำหรับผู้สนใจติดตั้งในกลุ่มอื่น ๆ ที่ไม่ได้เข้าร่วมโครงการโซลาร์ภาคประชาชน

พลังงานสะอาดต้องเป็นสิทธิที่ประชาชนเข้าถึงได้ ไม่ใช่โครงการที่คนมีเงินเท่านั้นจึงจะได้รับประโยชน์

รัฐต้องทำให้เงินอุดหนุน 50,000 บาท ลดภาระประชาชนได้จริง พร้อมสร้างหลักประกันว่าราคาติดตั้ง คุณภาพอุปกรณ์ และเงื่อนไขโครงการมีความโปร่งใส ตรวจสอบได้ และไม่เอื้อประโยชน์ให้ผู้ประกอบการบางกลุ่ม

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

โซลาร์ภาคประชาชน​ รัฐหนุน​ 5 หมื่นบาท 1 ล้านครัวเรือน​ นายกฯ ชี้ลดค่าไฟ 2.4 หมื่นล้าน/ปี